Mede-eigendom en VME
Kosten, reservefonds en verkoop helder uitgelegd

Bij een appartement ziet u naast de huurprijs vaak ook “kosten en lasten”. Maar wat mag u wettelijk doorrekenen aan de huurder, wat blijft altijd ten laste van de eigenaar en hoe worden kosten zoals syndicus, lift, conciërge of de blokpolis verdeeld? Op deze pagina krijgt u een duidelijk overzicht van de kostenverdeling binnen een mede-eigendom in Vlaanderen, inclusief een praktische tabel en een rekenvoorbeeld op basis van uw eigen afrekening.

Daarnaast leggen we het verschil uit tussen werkkapitaal en reservefonds en tonen we waarom de financiële toestand van de VME cruciaal is bij verkoop. Ontdek waar kopers op moeten letten vóór het compromis, wie betaalt bij beslissingen van de algemene vergadering en hoe u discussies achteraf vermijdt. Voor huurders, verhuurders, kopers en verkopers.

Wie betaalt welke kosten bij huur in Vlaanderen?

Sinds 2018 legt het Vlaams Woninghuurdecreet vast wie opdraait voor welke kosten. De vuistregel is simpel: de huurder betaalt voor het dagelijks gebruik en kleine herstellingen, de verhuurder voor grote investeringen. Maar hoe zit dat specifiek met de syndicuskosten? Welk deel van deze kosten mag een verhuurder precies doorrekenen aan de huurder?

Wanneer een uitgave niet expliciet wordt vermeld, geldt het algemene principe: gebruikskosten en klein onderhoud zijn voor de huurder, structurele herstellingen en investeringen voor de verhuurder.

Kost Voor huurder Voor verhuurder
Verbruik waterX
Verbruik stookolie/aardgasX
Verbruik elektriciteit gemeenschappelijke delenX
Kosten vuilnisinzameling (collectief)X
Schoonmaak en onderhoud gemeenschappelijke delenX
Kleine herstellingen gemeenschappelijke delenX
Grote herstellingen gemeenschappelijke delen/installatiesX
Aankoop of vervangen meters nutsvoorzieningenX
Lift: periodiek onderhoud50%50%
Lift: risicoanalyse en preventieve inspectieX
Lift: grote onderdelen en modernisatiesX
Syndicus (forfaitaire verdeling)34%66%
Conciërge75%25%
Kosten voor algemene vergaderingX
Beheerskosten en administratiekostenX
Investeringen en reservefondsX

Wat met de brandverzekering (blokpolis) en de onroerende voorheffing?

De blokpolis is de gemeenschappelijke brandverzekering van het gebouw en wordt in de praktijk beschouwd als een eigenaarskost. De premie wordt daarom doorgaans niet doorgerekend aan de huurder. De huurder sluit meestal zelf een verzekering huurdersaansprakelijkheid af, tenzij hij via een clausule zoals “afstand van verhaal” onder de blokpolis valt.

De onroerende voorheffing mag bij woninghuur (hoofdverblijfplaats) nooit ten laste van de huurder worden gelegd. Zelfs als dit contractueel zou worden voorzien, blijft deze belasting een kost voor de eigenaar.

Bereken de kosten en lasten die u mag doorrekenen aan uw huurder

Vertrek met uw laatst beschikbare afrekening. Vul per kost in wat u effectief betaalde. De tool bepaalt automatisch welk deel u mag doorrekenen aan de huurder volgens de verdeelsleutel.

Uw afrekening: vul de bedragen in

Bedragen in euro, leeg laten = 0.

Kost Betaald
Totaal betaald € 0,00

Bedragen in euro, leeg laten = 0.

Totaal betaald € 0,00
Resultaat

Doorrekenbaar aan de huurder

€ 0,00

Per maand (indicatief): € 0,00 | Per jaar: € 0,00

Aandeel huurder: 0%

Ten laste van de verhuurder

€ 0,00

Het verschil tussen het totaal dat u betaalde en het deel dat u volgens de verdeelsleutel mag doorrekenen.

Aandeel verhuurder: 0%

Forfait (vast bedrag): u spreekt een vaste maandelijkse som af voor “kosten en lasten”. Dit bedrag blijft in principe gelijk en wordt niet tussentijds aangepast, tenzij u contractueel ook een indexatie voorziet (zoals bij de huur).

Voorschot: u rekent maandelijks een voorschot aan. Na ontvangst van de afrekening van de syndicus volgt een afrekening. Dan wordt bekeken welke kosten u als verhuurder betaalde, welk deel doorrekenbaar is aan de huurder en welk deel eigenaarskost blijft.

Deze toepassing helpt u om het doorrekenbare deel effectief te bepalen op basis van uw laatste afrekening.

Veelgestelde vragen

Wat is een VME?
Een VME is de Vereniging van Mede Eigenaars van een appartementsgebouw. Zodra een gebouw meerdere eigenaars en gemeenschappelijke delen heeft, wordt automatisch een VME opgericht. Elke eigenaar is verplicht lid.
Is een syndicus verplicht?
Ja. Elke vereniging van mede eigenaars is wettelijk verplicht een syndicus aan te stellen. De syndicus beheert de gemeenschappelijke financiën, voert beslissingen van de algemene vergadering uit en vertegenwoordigt de VME juridisch.

De syndicus kan een professionele beheerder zijn of één van de mede eigenaars zelf.
Moet een syndicus altijd een professioneel zijn?
Nee. De keuze tussen een professionele syndicus en een eigenaar syndicus hangt vaak af van de grootte en complexiteit van het gebouw. In grotere en complexere gebouwen wordt een professionele syndicus sterk aanbevolen omdat die doorgaans meer expertise en ervaring heeft voor een complex beheer.

In kleinere gebouwen met beperkte gemeenschappelijke delen kan een mede eigenaar optreden als vrijwillige syndicus. Dat kan kosten besparen, maar het vraagt ook tijd en kennis, en een gebrek aan expertise kan een valkuil zijn.
Mag een eigenaar van een opbrengsteigendom gemeenschappelijke kosten doorrekenen aan huurders?
Ja, maar onder duidelijke voorwaarden. Een eigenaar van een opbrengsteigendom mag gemeenschappelijke kosten doorrekenen aan zijn huurders, op voorwaarde dat dit expliciet in het huurcontract is opgenomen en dat het gaat om kosten die wettelijk ten laste van de huurder mogen worden gelegd.

Het gaat doorgaans om kosten die verband houden met het gebruik van het gebouw, zoals elektriciteit van de gemeenschappelijke delen, poetsdienst, onderhoud van lift of tuin, of kleine herstellingen. Structurele herstellingen of grote investeringswerken blijven ten laste van de eigenaar.

Wanneer er geen officiële VME of basisakte bestaat, moet de eigenaar zelf een objectieve en verdedigbare verdeelsleutel hanteren, bijvoorbeeld volgens oppervlakte, gebruik of aantal bewoners. De afrekening moet transparant en controleerbaar zijn.
Wat wordt afgerekend bij verkoop van een appartement?
Bij verkoop worden openstaande gemeenschappelijke kosten en het werkkapitaal pro rata afgerekend op datum van de authentieke akte, doorgaans via de notaris. De notaris vraagt ook informatie op bij de syndicus over eventuele schulden van de verkoper aan de VME, lopende of geplande werken, beslissingen van de algemene vergadering en de stand van het reservekapitaal.

Voor de koper is het bovendien essentieel om vóór het compromis te bekijken hoe groot het bestaande reservekapitaal is. Een gezond reservefonds beperkt financiële verrassingen, een laag reservefonds kan betekenen dat er bij komende werken aanzienlijke extra bijdragen volgen.
Kan een huurder beslissingen nemen binnen de VME?
Nee. Enkel eigenaars zijn lid van de VME en mogen stemmen op de algemene vergadering. De huurder moet wel het reglement van mede eigendom naleven, inclusief het RIO als dit van toepassing is binnen het gebouw.
Welke meerderheid is nodig om werken goed te keuren?
Niet alle beslissingen worden met dezelfde meerderheid genomen. Gewone beslissingen vereisen meestal 50% + 1. Voor belangrijke werken geldt vaak een 2/3 meerderheid. Ingrijpende wijzigingen kunnen 4/5 of unanimiteit vereisen, afhankelijk van het type beslissing.
Is een reservefonds verplicht en kan daarvan worden afgeweken?
Ja. Een VME is wettelijk verplicht een reservefonds aan te leggen. Dit is voorzien in het appartementsrecht, opgenomen in Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek, en dient om toekomstige grote werken (zoals dak of gevel) te financieren zodat eigenaars niet plots geconfronteerd worden met hoge eenmalige bijdragen.

In principe wordt jaarlijks een minimumopbouw voorzien. De algemene vergadering kan echter met een 4/5 meerderheid beslissen om geen of een lager reservefonds aan te leggen. Die mogelijkheid bestaat ongeacht het aantal kavels. In een gebouw met twee eigenaars betekent dit dat beide eigenaars akkoord moeten gaan.
Wie betaalt goedgekeurde werken bij verkoop van een appartement?
Volgens het appartementsrecht is de datum van de beslissing van de algemene vergadering in principe bepalend. De mede eigenaar die eigenaar is op het moment dat de algemene vergadering de werken of de buitengewone bijdrage goedkeurt, is juridisch gehouden tot betaling, ook als de effectieve opvraging of factuur pas later volgt.

Concreet: werden werken of een kapitaaloproep goedgekeurd vóór de authentieke akte, dan vallen ze in principe ten laste van de verkoper. Worden ze goedgekeurd na de akte, dan zijn ze ten laste van de koper.

Partijen kunnen hiervan contractueel afwijken in het compromis. Daarom is het belangrijk om vóór ondertekening recente verslagen van de algemene vergadering en de financiële toestand van de VME te laten analyseren.
Wat als de koper een volmacht krijgt om een algemene vergadering bij te wonen tussen compromis en akte?
Tussen compromis en authentieke akte blijft de verkoper juridisch eigenaar en dus lid van de VME. Geeft de verkoper een volmacht aan de koper om te stemmen, dan stemt de koper juridisch in naam van de verkoper. Die volmacht wijzigt op zich niets aan de wettelijke hoofdregel over wie juridisch gehouden is.

In de praktijk kan je dit wél duidelijk vastleggen in het compromis. Vaak wordt dan expliciet bepaald dat alle beslissingen die tussen compromis en akte worden genomen, en de financiële gevolgen ervan, uitsluitend ten laste van de koper vallen.

Bronnen en nuttige informatie

Wilt u de originele regelgeving en toelichting zelf nalezen? Dit zijn twee betrouwbare startpunten die vaak gebruikt worden bij vragen over mede eigendom, VME documenten en kosten bij huur.

Gratis schatting